Stare, nierzadko wyblakłe czy zabrudzone odbitki, pozaginane dokumenty ukryte na dnach szuflad czy negatywy błonowe – to właśnie, między innymi, z takich materialnych i ulotnych okruchów przeszłości budujemy Cyfrowe Archiwum Społeczne Gminy Uście Gorlickie (CASGUG). Ale jak to się dzieje, że historyczna pamiątka z domowego pudełka lub albumu trafia na ekran komputera lub smartfona w każdym zakątku świata? Zapraszamy za kulisy naszej pracy – oto jak wygląda proces digitalizacji w praktyce.
Cyfrowe archiwum to nie tylko efekt końcowy w postaci galerii na stronie internetowej. To przede wszystkim praca, cierpliwość i technologia, które pozwalają ocalić to, co czas skazałby na zapomnienie.
Krok 1: Selekcja i wstępne oczyszczenie, czyli szacunek dla oryginału
Każda fotografia czy dokument, zanim trafi pod obiektyw skanera, przechodzi przez delikatne ręce archiwisty. Na tym etapie usuwamy metalowe zszywki, kurz i wszelkie powierzchniowe zabrudzenia. Wszystko odbywa się z najwyższą ostrożnością, często w specjalnych rękawiczkach, by nie uszkodzić delikatnej emulsji fotograficznej lub kruchego papieru.
Krok 2: Skanowanie – zatrzymać czas w najwyższej jakości
Gdy materiał jest gotowy, przechodzimy do samego procesu digitalizacji. Używamy profesjonalnego sprzętu – skanerów płaskich oraz stanowisk do reprodukcji cyfrowej. Zgodnie ze standardami archiwalnymi, nie poprawiamy materiałów archiwalnych. Zdjęcia skanujemy „takimi, jakimi są” – razem z zagięciami, naderwanymi marginesami czy naturalnymi odbarwieniami. Dzięki temu plik cyfrowy (zapisywany najczęściej w bezstratnym formacie TIFF) staje się wierną, cyfrową kopią oryginalnego obiektu. Poniżej prezentujemy wybrane fotografie dokumentujące ten krok pracy w CASGUGu.
Krok 3: Opracowanie i metadane – nadawanie tożsamości
Samo zdjęcie to jednak za mało ponieważ bez opisu byłoby tylko anonimowym obrazem z przeszłości. Dlatego jednym z najważniejszych i najbardziej czasochłonnych etapów jest tworzenie tzw. metadanych.
Dla każdego obiektu staramy się ustalić m.in.:
• Kto znajduje się na fotografii?
• Kiedy (w miarę możliwości dokładnie) została wykonana?
• Gdzie (w której miejscowości Gminy Uście Gorlickie) działy się opisywane wydarzenia?
• Kto jest autorem i/lub darczyńcą materiału?
Informacje te wprowadzamy do Otwartego Systemu Archiwizacji (OSA) stworzonego przez Centrum Archiwizacji Społecznej. Dzięki temu nasze zbiory są uporządkowane i łatwe do przeszukiwania dla historyków, regionalistów czy osób szukających swoich korzeni.
Krok 4: Publikacja, czyli historia wraca do społeczności
Ostatnim krokiem jest udostępnienie materiałów online na platformie casgug.pl oraz w ogólnopolskim portalu zbioryspoleczne.pl. W wyniku tych działań materiały archiwalne są dostępne dla każdej osoby w świecie mającej dostęp do internetu.
Digitalizacja to proces ciągły, który nie udałby się bez Was – mieszkańców i przyjaciół Gminy Uście Gorlickie. Jeśli w Waszych domowych albumach kryją się zdjęcia sprzed lat, stare dokumenty, listy czy kroniki, nie pozwólcie im niszczeć w zapomnieniu.
Skontaktujcie się z nami! Chętnie bezpłatnie i bezpiecznie zdigitalizujemy Wasze pamiątki, a oryginały – nienaruszone – wrócą do Waszych domowych szuflad.
Projekt „Rozwój Cyfrowego Archiwum Społecznego Gminy Uście Gorlickie” realizuje Fundacja „Memo”.
Partnerzy projektu: Gminny Ośrodek Kultury w Uściu Gorlickim oraz Gmina Uście Gorlickie.
