W niedzielę, 16 sierpnia, w świetlicy wiejskiej w Nowicy odbyło się spotkanie poświęcone Maksymowi Wasuli (1925–1997) – rolnikowi i fotografowi ze Zdyni, którego fotografie są jednym z cenniejszych zbiorów rozwijającego się Cyfrowego Archiwum Społecznego Gminy Uście Gorlickie.
Spotkanie rozpoczęła „Memofonia” – videoart Reginy Pazdur powstały na bazie fotografii Maksyma Wasuli, połączony z muzyką specjalnie skomponowaną na to wydarzenie i wykonywaną na żywo przez trio w składzie: Maciej Kudłacik (maciejkudlacik.art), Nikodem Kudłacik i Regina Pazdur (reginapazdur.pl). Połączenie archiwalnych obrazów, współczesnej formy artystycznej i muzyki pozwoliło spojrzeć na fotografie sprzed kilkudziesięciu lat z zupełnie nowej perspektywy. Dla wielu osób było to bardzo wzruszające doświadczenie.
Po krótkiej przerwie na pyszne lokalne ciasto przygotowane przez panią Zosię ze Zdyni przedstawiliśmy działalność Fundacji Memo oraz Cyfrowego Archiwum Społecznego Gminy Uście Gorlickie (CASGUG). Najważniejszą częścią spotkania było jednak wspólne oglądanie wybranych, zdigitalizowanych fotografii Maksyma Wasuli. W spotkaniu uczestniczyli mieszkańcy gminy Uście Gorlickie, a także rodzina Maksyma Wasuli oraz grupa jego sąsiadów. Wspólne przeglądanie zdjęć szybko przerodziło się w rozmowę o osobach, miejscach i wydarzeniach utrwalonych na kliszach. Dzięki pamięci uczestników udało się rozpoznać wiele osób, wskazać lokalizacje przedstawionych miejsc, a także pozyskać nowe informacje, które będą mogły zostać wykorzystane przy dalszym opracowywaniu zbioru.
Poruszające było obserwowanie emocji towarzyszących temu wspólnemu odkrywaniu fotografii – radości i ekscytacji osób, które rozpoznawały na zdjęciach nie tylko znajome miejsca, sąsiadów czy bliskich, ale i siebie. Fotografie uruchamiały pamięć o minionych, odległych latach; na spotkaniu były też momenty zadumy, wzruszenia, czy zaskoczenia. W takich chwilach archiwalne fotografie przestawały być jedynie obrazami z przeszłości, a stawały się żywą częścią osobistych i lokalnych historii. Rozpoznawanie osób i miejsc jest ważną częścią pracy nad archiwum – bez wiedzy mieszkańców wiele fotografii pozostałoby anonimowych.
Maksym Wasula
Zbiór rolnika i fotografa ze Zdyni Maksyma Wasuli (1925–1997), pozyskany do CASGUG dzięki uprzejmości jego syna Piotra, obejmuje około 100 negatywów małoobrazkowych. Negatywy, które były w nienajlepszym stanie, zostały przez nas poddane wstępnej konserwacji i zabezpieczeniu.
Do tej pory zdigitalizowaliśmy setki wybranych kadrów, które obecnie sukcesywnie opracowujemy. Kolejnym etapem będzie ich udostępnienie w Otwartym Systemie Archiwizacji (OSA), na portalu Zbiory Społeczne oraz na stronie CASGUG.pl.
Zależy nam, aby fotografie nie pozostały jedynie zapisami przeszłości, ale stały się punktem wyjścia do dalszego poznawania lokalnej historii, a także do podejmowania działań artystycznych czy edukacyjnych.
Dziękujemy wszystkim, którzy wzięli udział w spotkaniu!
Dziękujemy również naszym Partnerom: Gminie Uście Gorlickie oraz Gminnemu Ośrodkowi Kultury w Uściu Gorlickim za wsparcie organizacyjne i promocyjne.
Zadanie „Rozwój Cyfrowego Archiwum Społecznego Gminy Uście Gorlickie” realizowane jest przez Fundację „Memo”, prowadzące CASGUG.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Dziedzictwo społeczne”, prowadzonego przez Centrum Archiwistyki Społecznej.
Fot. Fundacja Memo; Marta Hübner
